କୋଙ୍ଗଟୁଲ ସେଫେଲ ରିନପୋଛେ

ଟୁଲକୁ ସେଫେଲ 1926 ମସିହାରେ ତିବ୍ବତର କୋଙ୍ଗପୋ ଭୁଚୁ ଦେଚେନଟେନରେ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ ୟାବ ଚୋଫେଲ ଏବଂ ମାତା ଥିଲେ ମାୟୁମ ସାଙ୍ଗ୍ୟେ। ଦଶମ ମିନଡ୍ରୋଲିଙ୍ଗ ତ୍ରିରାବ, ଗ୍ୟୁର୍ନେ ଦୋନଡ୍ରୁପ ୱାଙ୍ଗ୍ୟାଲ, ଟୁଲକୁ ସେଫେଲଙ୍କୁ ଟୁଲକୁ ରାଙ୍ଗବାର ରିନପୋଛେଙ୍କ ଅବତାର ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲେ। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଟୁଲକୁ ତଳ କୋଙ୍ଗପୋର ରିଗଜିନ ଗ୍ୟାଲିଙ୍ଗ ଗୁମ୍ଫା ମଠରେ ଟୁଲକୁ ଜିଗମେ ଚୋଇଙ୍ଗ ନୋର୍ବୁଙ୍କ ନିକଟରେ ପଢ଼ା ଓ ଲେଖା ସହିତ ଇତିହାସ ଓ ବ୍ୟାକରଣ ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଚଉଦ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ମିନଡ୍ରୋଲିଙ୍ଗ ମଠରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଞିଙ୍ଗମାପା ପରମ୍ପରାରେ ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ।

ଟୁଲକୁ ସେଫେଲ ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ କୋଙ୍ଗପୋକୁ ଫେରିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ କର୍ମ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ପ୍ରଥମ ଥର ସେମାନଙ୍କ ମୂଳ ଗୁରୁ କ୍ୟାବଜେ ଦୁଦଜମ ରିନପୋଛେଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ। ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୁଅକୁ ପରମ ପାବନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଅର୍ପଣ କଲେ। ଟୁଲକୁ ସେଫେଲ ମିନଡ୍ରୋଲିଙ୍ଗର ଜଣେ ଭିକ୍ଷୁ ଥିବାରୁ, ଏହି ଅର୍ପଣକୁ ମିନଲିଙ୍ଗ ଚୁଙ୍ଗ ରିନପୋଛେଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା, ଯିଏ ଆନନ୍ଦର ସହ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କଲେ, ସେହିପରି କ୍ୟାବଜେ ଦୁଦଜମ ରିନପୋଛେ ମଧ୍ୟ। ଟୁଲକୁ ବାର ବର୍ଷ ଧରି କ୍ୟାବଜେ ରିନପୋଛେଙ୍କ ସେବା କରିଥିଲେ, ସେ ଯେଉଁଠିକୁ ଯାଉଥିଲେ ତାଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ସେ ବ୍ୟାପକ ଅଭିଷେକ, ମୌଖିକ ସଞ୍ଚାର ଓ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। କ୍ୟାବଜେ ରିନପୋଛେଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଟୁଲକୁ ତିନି ଥର ଙ୍ଗୋନଡ୍ରୋ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ତୃତୀୟ ଙ୍ଗୋନଡ୍ରୋ ସମୟରେ ଟୁଲକୁ ବିଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ କ୍ୟାବଜେ ରିନପୋଛେ କହିଥିଲେ ଯେ ଙ୍ଗୋନଡ୍ରୋ ସଫଳ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି।

ତିବ୍ବତରେ ବିଗିଡ଼ୁଥିବା ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଟୁଲକୁ ସେଫେଲ ତାଙ୍କ ମୂଳ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତିବ୍ବତରୁ ପଳାଇ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଟୁଲକୁ ପୁଣି କ୍ୟାବଜେ ଦୁଦଜମ ରିନପୋଛେଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ହେଲେ। ପୁଣି ଥରେ ସେ କ୍ୟାବଜେ ରିନପୋଛେଙ୍କ ସେବା କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଲେ। କ୍ୟାବଜେ ରିନପୋଛେ ଟୁଲକୁ ସେଫେଲଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ଯାଇ ସେଠାରେ ବସବାସ କରିବାକୁ କହିଲେ। ସେହି ସମୟଠାରୁ ଦେହାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଟୁଲକୁ ଡୁଣ୍ଡୁଲ ରାପ୍ଟେନଲିଙ୍ଗ ମଠର ସେବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାରେ ରହିଲେ। ପ୍ରାୟ 1975 ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ମଠର ପଞ୍ଚମ ମଠାଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା। ଟୁଲକୁ ସେଫେଲ ଜ୍ୟୋତିଷ ଓ ଭବିଷ୍ୟ ଗଣନାରେ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ଓ ସଠିକତା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ହିତକର ବୋଲି ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା।

1997 ମସିହାରେ, ଡୁଣ୍ଡୁଲ ରାପ୍ଟେନଲିଙ୍ଗରେ ପ୍ରଥମ ଶେଡ୍ରା (ମଠ ଶିକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ଟୁଲକୁ ସେଫେଲ ପରମ ପାବନ ଶେନଫେନ ଦାୱା ରିନପୋଛେଙ୍କୁ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରିଥିଲେ। ଶେଡ୍ରା ବାଇଶ ଜଣ ଭିକ୍ଷୁଙ୍କ ସହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ମଠ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ଟୁଲକୁ ସେଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଲାମା ସୋନମ ତାଶି 2008 ମସିହାରେ ପନ୍ଦର ଜଣ ନୂଆ ଭିକ୍ଷୁଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ତି କରିଥିଲେ।

ପ୍ରାୟ ସେହି ସମୟରେ ଟୁଲକୁ ସେଫେଲଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଖରାପ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା। କୋଙ୍ଗପୋ କ୍ୟିଦୁକ ସୋକପା, ୟେଫେଲ ସୋଗପା, ପେକୋ ସୋକପା ଓ କ୍ୟାମ୍ପ #3 ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କ ସମେତ ସ୍ଥାନୀୟ ତିବ୍ବତୀ ସମାଜ, ଏବଂ ଡୁଣ୍ଡୁଲ ରାପ୍ଟେନଲିଙ୍ଗ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ଡୁଣ୍ଡୁଲ ରାପ୍ଟେନଲିଙ୍ଗ ନିକଟରେ ଥିବା ନାମଖା ଖ୍ୟୁଙ୍ଗ ଜୋଙ୍ଗ ମଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ତେନଶ୍ୟୁକ (ଦୀର୍ଘାୟୁ ପ୍ରାର୍ଥନା) ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ। ଟୁଲକୁ ଭଲ ଭାବେ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ଆଉ ତିନି ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଲେ। ସେହି ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଟୁଲକୁ ମଠ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ଓ ଆଶା ଲାମା ସୋନମ ତାଶିଙ୍କ ସହ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ, ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଟୁଲକୁଙ୍କ ସେବା କରି ଆସୁଥିଲେ। ଦେହତ୍ୟାଗର ତିନି ମାସ ପୂର୍ବରୁ ଟୁଲକୁ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ଅଧିକ ଦିନ “ରହିବେ” ନାହିଁ। ତିବ୍ବତୀ ନୂଆ ବର୍ଷର ପଞ୍ଚମ ଦିନ (ମାର୍ଚ୍ଚ 5, 2010)ରେ ଟୁଲକୁ ଦେହତ୍ୟାଗ କଲେ, କିନ୍ତୁ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ଧରି ଟୁକଦାମ (ଧ୍ୟାନସ୍ଥ ସମାଧି)ରେ ରହିଲେ। ସେହି ପାଞ୍ଚ ଦିନରେ ଅତି ହାଲୁକା ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା — ଯାହା ତିବ୍ବତୀ ଭାଷାରେ ଚାରପା ମେଟୋକ (ବା ବର୍ଷା ପୁଷ୍ପ) ନାମକ ଏକ ଅତି ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ। ଟୁଲକୁ ସେଫେଲଙ୍କ ଦେହତ୍ୟାଗର ପ୍ରଥମ ରାତିଠାରୁ ତାଙ୍କ ଦାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଅଞ୍ଚଳର ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଡାକିନୀମାନଙ୍କ ନିରନ୍ତର ମନ୍ତ୍ରୋଚ୍ଚାରଣର ସ୍ୱର ଶୁଣିଥିଲେ। ଲୋସାରର ଦଶମ ଦିନରେ ଟୁଲକୁଙ୍କ ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଲାମା, ଭିକ୍ଷୁ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ସମସ୍ତେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦାହ ପରେ ରିଙ୍ଗସେଲ (ଧାତୁ ଅବଶେଷ) ସଂଗ୍ରହ କରାଗଲା, ଏହା ସହିତ ଏକ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ରଙ୍ଗର ଅସ୍ଥି ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା ଯାହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେଖିହୁଏ। ପେକୋଦ ଟୁଲକୁ ଗ୍ୟାଲସେ ରିନପୋଛେ ଟୁଲକୁ ସେଫେଲଙ୍କ ଶୀଘ୍ର ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଡୁଣ୍ଡୁଲ ରାପ୍ଟେନଲିଙ୍ଗ ମଠ ଆନ୍ତରିକତାର ସହ ପାଳନ ଓ ସମ୍ପାଦନ କରିଥିଲା।