ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ନ୍ୟିମା ରିନପୋଛେ
ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ଞିମା (ଜନ୍ମ 1967) ତିବ୍ବତୀ ପଞ୍ଜିକାର ଷଷ୍ଠ ମାସର 15 ତାରିଖରେ ତିବ୍ବତର ଆମଦୋ, ଦୋଏଟୋଏ, ସାରୁରେ ପିତା ଖୋର୍ଟା ସେଟୋପ ଓ ମାତା ପାଲଡୋନଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଚୀନା ଶାସନର ଚାପ ଓ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯୋଗୁଁ 1975 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାମା ଞିମା ଧର୍ମ ଅଧ୍ୟୟନର ସୁଯୋଗ ପାଇନଥିଲେ। 1976 ପରେ ଶିକ୍ଷାଦାନର କିଛି ସ୍ୱାଧୀନତା ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନେକ ଶିକ୍ଷକ/ଗୁରୁ ବୁଝିହେଲା ଭଳି କାରଣରୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଦ୍ୱିଧା କରୁଥିଲେ। ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ଆମଦୋ ଛାଡ଼ିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବ ତିବ୍ବତର କୈଳାସ ପର୍ବତ ଅଞ୍ଚଳର ଙ୍ଗାରିକୁ ଗଲେ; ବାଟରେ ସେ ଅନେକ ବାଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ।
ନଗାରୀରେ ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଗୁରୁ ଥିଲେ ୱାଙ୍ଗଥାଙ୍ଗ ଟୁଲକୁ, ଯିଏ ଗ୍ୟାନ୍ଡ୍ରାକ ମଠର ଡ୍ରିକୁଙ୍ଗ କାଗ୍ୟୁ ପରମ୍ପରାର ଜଣେ ଲାମା ଥିଲେ। ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ୱାଙ୍ଗଥାଙ୍ଗ ଟୁଲକୁଙ୍କ ନିକଟରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସାଧନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଟ୍ରୋମା ନାକମୋ ଅଭିଷେକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ; ଏହା ପରେ ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ଞିମା କ୍ରୋଧିକାଳୀ ସାଧନା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପରେ ତ୍ସୁର୍ଫୁରେ ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ଞିମା ରିନପୋଛେ ଲାମା କର୍ମା ଡେଚେନଙ୍କଠାରୁ ଅମିତାଭ, ଚେନରେଜିଗ ଓ ମିତ୍ରୁଗପା ଅଭିଷେକ ଓ ଉପଦେଶ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶହେ ଥର ପରିକ୍ରମା କଲେ। ସେ ମହାନ ଗୁରୁ ଗୋଲୋକ ଟୋଗଡେନ ରିନପୋଛେଙ୍କଠାରୁ ଜୋଗଚେନ ତ୍ରିକଚୁକ ଉପଦେଶ ସମେତ ଲୋଙ୍ଗଚେନ ଞିଙ୍ଗଥିକ ଉପଦେଶ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସାମୟେରେ ମନ୍ତ୍ର ସାଧନା କରୁଥିବା ସମୟରେ ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ଖେନଚେନ ଜିଗମେ ଫୁଣ୍ଟସୋକଙ୍କଠାରୁ ଚିତ୍ତ-ଉପଦେଶ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଦେଶ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ 1990 ମସିହାରେ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ଅଷ୍ଟ ହେରୁକଙ୍କ ଉପରେ ତିନି ବର୍ଷର ଏକାନ୍ତ ସାଧନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ (ଯାହା ପରମ ପାବନ 14ତମ ଦଲାଇ ଲାମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା)। ତାଙ୍କ ଏକାନ୍ତ ସାଧନାର ଗୁରୁ ଥିଲେ ଲାମା ଖାମଟ୍ରୁଲ ରିନପୋଛେ। ପରେ ସେ ନେପାଳକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଡୁଙ୍ଗସେ ଥିନଲେ ନୋରବୁ ରିନପୋଛେ ତାଙ୍କୁ ପରମ ପାବନ ଦୁଦଜମ ରିନପୋଛେଙ୍କ ରିଚୋ ଉପଦେଶ ଏବଂ ଦୁଦଜମ ଟେର୍ସାରର ଚିତ୍ତ-ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ରିନପୋଛେ ପେନୋର ରିନପୋଛେଙ୍କଠାରୁ ରିନଚେନ ଟେରଜୋ ଅଭିଷେକ ଏବଂ ଶେଚେନ ରାବଜାମ ରିନପୋଛେଙ୍କଠାରୁ ଏହାର ମୌଖିକ ସଞ୍ଚାର ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସେ ଚାଟ୍ରାଲ ରିନପୋଛେଙ୍କଠାରୁ ରିଗଜିନ ଡୁପା ଅଭିଷେକ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ପରେ ଭାରତକୁ ଫେରିବା ପରେ ନଗାକପା ସିଦ୍ଧ ଗୋଲୋକ ଲାମା ପେମା ଟେନପୋ ତାଙ୍କୁ ଜୋଗଚେନ ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କଲେ, ଯାହା ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ପରେ କ୍ୟାନଚାକ ରିନପୋଛେଙ୍କଠାରୁ ପୁଣି ଗ୍ରହଣ କଲେ। କ୍ୟାବଜେ ଦୁଦଜମ ଜିଗଡ୍ରାଲ ରିନପୋଛେଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଲାମା ୟେଶି ଦୋର୍ଜେ ତାଙ୍କୁ ଟ୍ରୋମା ଅଭିଷେକ, ମୌଖିକ ସଞ୍ଚାର ଓ ଉପଦେଶ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଦାର୍ଜିଲିଂରେ ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ଜୋଙ୍ଗସାର ଖ୍ୟେନତ୍ସେ ରିନପୋଛେଙ୍କଠାରୁ ଦୁଦଜମ ଟେର୍ସାରର ମୌଖିକ ସଞ୍ଚାର ଗ୍ରହଣ କଲେ। 1997 ମସିହାରେ ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ରିନପୋଛେ ଓଡ଼ିଶା ତିବ୍ବତୀ ବସତିରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ନାମଖା ଡ୍ରିମେଡ ରାବଜାମ ରିନପୋଛେଙ୍କଠାରୁ ରିନଚେନ ଟେରଜୋ ଅଭିଷେକ ଗ୍ରହଣ କଲେ। 2020 ମସିହାରେ ସେ ଗ୍ୟାଲସେ ରିନପୋଛେଙ୍କଠାରୁ ଜାତ୍ସୋନ ଞିଙ୍ଗପୋଙ୍କ ଟେର୍ମା ଗ୍ରନ୍ଥସମୂହର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୌଖିକ ସଞ୍ଚାର ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
2010 ମସିହାରେ ଟୁଲକୁ ତ୍ସେଫେଲଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ଲାମା ସୋନାମ ତାଶି ସ୍ୱର୍ଗତ ଶେନଫେନ ଦାୱା ରିନପୋଛେଙ୍କ ସହିତ ଟୁଲକୁ ତ୍ସେଫେଲଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବିଷୟରେ ପରାମର୍ଶ କଲେ। ଏହା ପରେ ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ରିନପୋଛେ ଡୁଣ୍ଡୁଲ ରାପ୍ଟେନଲିଙ୍ଗ ମଠର 7ମ ମଠାଧୀଶ ଭାବେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ। ମଠାଧୀଶ ଭାବେ ଲାମା କେଲସାଙ୍ଗ ରିନପୋଛେ ମଠର ସମସ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ମଠର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି।